Ahır durakları nasıl olmalı

Durak ölçüleri ve yönlendirmeleri

Bir durağın başlıca unsurları; durak eşiği, boyunduruk, göğüslük, durak tabanı veya yatma yeri ve durak ayırma demiridir. Durak unsurlarının özellikleri ve durak üzerinde yerleşimi serbest durak tasarımının temelini oluşturmaktadır. Süt sığırı barınak tasarımında sığır refahı dikkate alınmalıdır.

İyi tasarlanmış ve düzenli olarak bakımı yapılan serbest duraklar ineklere rahat, temiz, kuru bir yatma alanı sağlar ve yaralanmaları en aza indirir. Diğer bir ifadeyle, süt ineği ahırlarında duraklar, inek konforu üzerinde oldukça önemli bir etkiye sahiptir.

Ahır durakları nasıl olmalı?

İnekler genellikle günün 10-14 saatini (gün içinde beş veya daha fazla aralıkla) yatarak geçirmektedir. Yatma, ineklerin dinlenmesine ve geviş getirmesine dolayısı ile süt üretmesine olanak sağlayan önemli bir davranıştır. Bu sebepten ineklerin refahı, sağlığı ve verimliliği için rahat, temiz ve kuru bir dinlenme alanı sağlanmalıdır.

İneklerin hoşnut bir şekilde dinlenmek için gittikleri durak alanları uygun koşullarda tasarlanırsa inekler yatma ve dinlenme zamanlarını bu alanlarda geçirdiği görülecektir. Sağımdan 3 saat sonra hedeflenen değer; sürünün %80’nin duraklara gelmesi ve duraklara geldikten 5 dakika sonra ise %85’nin yatmış olması; durakların uygun tasarlanmış olduğunun göstergesidir. Eğer ki ineklerin çoğunluğu yürüme yollarında, tamamı veya yarısından fazlası duraklarda ayakta duruyorsa mutlaka durak zeminlerinin durumu (yumuşaklığı, ölçüleri, boyun demiri vb.) kontrol edilmelidir. Boyun demiri yerleştirilirken köşegen hipotenüsü olarak durak yüzeyinden 1.90 m – 2 m olarak hesaplanıp yerleştirilmelidir.

Durak yerleşimi ve servis alanları (tavsiye edilen Holstein ve Simental) minimum ölçüleri.

Duraklar nasıl olmalı

Eklemlere karşı dost olmalı, Kuru bir alan sağlamalı, Kayma karşı dirençli olmalı, yatarken ve kalkarken yaralanma riski olmamalı, her inek için bir durak olmalı ve her durak optimum yatma alanı sağlayacak ölçülerde olmalı. Islaklık ve/veya sert zeminden dolayı, eklem hasarları,  yetersiz yatak materyalleri yüzünden deri yaralanmaları oluşur.

Uygun olmayan durak alanı: yatma zamanını kısaltılır, ayakta durma süresini uzatır , koridorlarda yatma artar , inekler koridorların etrafında daha fazla  zaman harcarlar tırnaklar zorlukla kurur, tırnaklarda taşınan mikrop kapasitesi ve ayak hastalıkları artar.

Tavsiye edilen Durak ölçüleri

Hayvan cins, yaş ve ırklarına göre değişmekle beraber Simental ve Holstein sağmal hayvanlar için önerilen ölçüler öneri olarak serbest ve bağlı duraklı hayvanlar için verilmiştir.

Durak eşiği  : 20 cm

Eşik, durağa gübrenin girmesini engelleyecek kadar yüksek, ineklerin kolay bir şekilde durağa girip çıkmasına izin verecek kadar da alçak olmalıdır. Bu yüksekliğin 20 cm olması önerilmektedir. Yatak kaplamalı duraklarda eşik yüksekliği yatak dahil 30 cm geçmemelidir. Derin altlıklı duraklarda durak eşiği genişliğinin 10-15 cm olması önerilmektedir . Altlık seviyesi düştüğünde eşiğin keskin kenarları köşesi olmamalıdır.

esnek ense demirli durak ölçüleri

Durak tabanı

inek yatakları, döşekler ve altlıkların verime olan etkisi

Durak tabanı : % 3  Duraklarda taban düzenlenmesi (yatma alanı), derin altlıklı veya beton taban üzerine yatak kaplamalı olmak üzere iki şekilde yapılmaktadır. Durak tabanına durağın arkasına doğru %2-3 civarında bir eğim verilmelidir. Çünkü inekler tepeye doğru yatmayı tercih ederler ve eğim sayesinde özellikle yatak kaplamalı duraklarda yatma yüzeyinde birikebilecek gübre, idrar ve süt sızıntısı servis yoluna doğru yönlendirilmiş olur.

Durak altlıkları ( yatak – altlık- sap )

dosek resim

Durak altlıkları : 30 mm Günümüzde derin altlıklı duraklarda altlık olarak kum, diğer yataklı duraklarda da yatak olarak içi kırıntı doldurulmuş torba veya sıkıştırılmış sünger, (döşek ), köpükle doldurulmuş (köpük yatak) veya suyla doldurulmuş (su yatağı) veya fonksiyonel kauçuk yataklar yaygın olarak kullanılmaktadır. Kum altlıklı duraklarda kum kalınlığının en az 15 cm olması gerektiği bildirilmektedir. Yatak kaplamalı duraklarda bacak yaralanmalarını önlemek, yatak yüzeyini ve ineği kuru tutmak için 7.5-10 cm kalınlığında altlık kullanılması önerilmektedir (Bickert, 2000). Bu tip duraklarda altlık olarak patoz samanı ve talaş gibi organik materyaller tercih edilmektedir. Organik materyaller nemi emerek yatak yüzeyinin kuru tutulmasını sağlamakta, ancak diğer yandan patojen gelişimini teşvik etmektedir . Bunun sonucunda da altlık olarak organik materyal kullanılması mastitis görülme sıklığını artırmaktadır (Palmer, 2005). İnorganik materyallerin bakteri gelişimini desteklemesi çok daha düşük olduğundan mastitis görülme sıklığı daha düşüktür . İnorganik materyaller nemi drene ederek yüzeyi kuru tutarlar. Kum altlıklı duraklarda yatma yerinin göğüslüğe yakın kısmına %3’lik bir eğim oluşacak şekilde daha fazla kum doldurulmalıdır.

Durak yataklık ölçüleri

inek yatağı WINGFLEX illustration (1)

Durak yataklık ölçüleri: Hayvan cins, yaş ve ırklarına göre değişmekle beraber yetişkin Simental ve Holstein için ideal yatak boyu 183 cm, genişliği ise seçilen durak demir aralıklarına (115-120-125) uygun olmalıdır. Yatak kalınlıkları ise sağmal hayvanlar için kauçuk ise en az 30 mm kalınlıkta ve esneme oranı en az %45 olmalıdır. üst yüzeyin kolayca yıkanabilmesi deterjan ve asit’ e dayanıklı olması ve bakteri oluşumuna izin vermemesi gereklidir.  yataklar arasında boşluk olamamalı altına pislik ve nem girmeyen özellikleri olan fonksiyonel yataklar seçilmeli.

Durak Yatma alanı boyu : 

Önü kapalı 260-280 cm  Önü açık 240-270 cm

ense demirli durak ölçüleri
Durak yan ayırma demirleri: 130 cm

Üst kısmı yataklık’dan itibaren yerden en az 130 cm yükseklikte olmalı, alt kısmı ise e az 40 cm olmalı. iki durak arası genişlik hayvan cins, yaş ve ırklarına göre değişmekle beraber Simental ve Holstein sağmal hayvanlar için 120 -125 -130 cm tercih edilmeli ve aralıklar tek bir standart ölçüde yapılmalı. Çok dar olan duraklar veya arkada olmayan desteklerden dolayı dirsek ve kalça çarpmaları ve yaralanmalar artar. Ayaklarını zemine monte edildiği yer yatak basamağından en az 190 cm mesafede olmalı

Boyun ( ense ) demiri : 125 cm Hayvan konforu için tasarlanan elastik bant veya askıya alınmış kaplanmış zincir ve sarsıntı emici yaylar kullanılmalı.
Ense demiri

Boyun ( ense ) demiri : 125 cm Hayvan konforu için tasarlanan elastik bant veya askıya alınmış kaplanmış zincir ve sarsıntı emici yaylar kullanılmalı. Kısıtlayıcı boyun rayları doğal davranışları engeller ve yaralanmaya neden olur. Kafayı kaldırmayı kısıtlayan bir yemlik  cephesi sadece yem alımını etkilemekle kalmaz, aynı zamanda onu sadece yem tüketmek için aşırı enerji harcamaya zorlar. Daha iyi yem verimliliği için doğal olarak yemesine izin verin ve Ense ödemi, Apse, şiş ve ense yaralanmalarını engelleyin!

Durak yataklık demiri montaj esnasında hiçbir noktada kaynak kullanılmamalıdır Modeller : Kraiburg –  Greyflex

Esnek enselik
esnek ense demiri uygulama (3)

Sağmal durakları için minimum zeminden yükseklik 125 cm olmalı, boyun demirinden arka kenara köşegen yumuşak yatak bölümü 190-200 cm olmalı, aksi halde hayvan eğilemez ve yataklık üzerinde 4 ayak üzerinde durmaz ve yatmaktan imtina eder. Ayrıca ineğin çok fazla ileri gitmesini önlemesi sonucunda hamle alanı içine girmeyecek şekilde yatmasını sağlar . Boyunduruk ineğin dört ayağıyla durak içinde ayakta bekleyebilmesine izin verecek ve ineğin boynunun üst tarafına (ensesine) temas etmeyecek veya hafif bir şekilde temas edecek şekilde yerleştirilir. Ense demirinin yanlış  yerleştirilmesinden dolayı yaralanmalar, /( yatma eziyeti ) İneklerin durağa girerken ve durakta ayakta beklerken ileriye doğru gitmesini sınırlandırır. Böylece ineğin durak içine dışkı ve idrarını bırakması önlenmiş olur.

Göğüs tahtası
Ergoboard ve inek

Göğüs tahtası : 15 cm yaklaşık 13 cm yükseklikte, bacakları uzatmaya izin vermeli, hayvanın rahatça bacaklarını üzerine uzatabilmeli, keskin kenar ve köşe olmamalı  göğüs tahtası ve boyun demiri kurulu olduğu zaman ihtiyaç yoktur

Baş Burun demiri

Baş -/burun-demiri : 80 cm Şayet statik amaçtan dolayı zorunlu ise minimum 80 cm ve 100 cm yükseklikte olmalıdır. Baş burun demiri kullanılması önerilmemekle beraber illa kullanılacaksa esnek şerit kullanılması tavsiye edilir.

Baş burun

Serbest duraklı durak ölçüleri

durak demir ve yönlendirme ölçüleri jpg

Diğer cins, yaş ve ırklarına göre hayvanlar için uygulanacak ölçüler farklıdır..Lütfen danışınız

Bağlı hayvanlar için durak ölçüleri

bağlı sistem  durak ölçüleri
bağlı sistem durak ölçüleri